ในยุคที่สื่อสังคมออนไลน์กลายเป็นพื้นที่สาธารณะหลักสำหรับการแลกเปลี่ยนความคิดเห็น การแสดงออก และการสร้างอัตลักษณ์ ปรากฏการณ์หนึ่งที่พบเห็นได้ทั่วไปบนแพลตฟอร์มอย่างเฟซบุ๊กคือการ “ปั่น” ซึ่งในบริบทนี้หมายถึงการสร้าง การส่งต่อ หรือการมีส่วนร่วมกับเนื้อหาอย่างรวดเร็วและต่อเนื่อง เพื่อขับเคลื่อนวาทกรรมหรือประเด็นใดประเด็นหนึ่งให้ได้รับความสนใจในวงกว้าง จากการสังเกตพฤติกรรมของผู้ใช้เฟซบุ๊กชาวไทยเป็นระยะเวลาหนึ่ง พบว่าการปั่นมิได้เป็นเพียงการกระทำที่เกิดขึ้นแบบสุ่ม แต่มีรูปแบบ แรงจูงใจ และผลกระทบที่ซับซ้อน ซึ่งสะท้อนพลวัตทางสังคมและวัฒนธรรมร่วมสมัยได้เป็นอย่างดี การปั่นบนเฟซบุ๊กสามารถจำแนกออกเป็นหลายรูปแบบตามวัตถุประสงค์ รูปแบบแรกคือ “การปั่นเชิงการเมือง” ซึ่งมักเกิดขึ้นในช่วงที่มีเหตุการณ์ทางการเมืองสำคัญ เช่น การเลือกตั้ง การประท้วง หรือการออกนโยบายของรัฐบาล เนื้อหาที่ถูกปั่นอาจเป็นข่าวสาร ความคิดเห็น บทวิเคราะห์ หรือแม้แต่มีม (meme) ที่มีนัยทางการเมือง ผู้ใช้จะแชร์ โพสต์ และแสดงปฏิกิริยาต่อเนื้อหาเหล่านั้นอย่างหนาแน่นในระยะเวลาสั้นๆ จนทำให้ประเด็นดังกล่าวติดเทรนด์หรือกลายเป็นหัวข้อพูดคุยหลักในสังคมออนไลน์ พฤติกรรมนี้มักขับเคลื่อนโดยกลุ่มผู้ใช้ที่มีอุดมการณ์ใกล้เคียงกัน และบางครั้งอาจมีลักษณะเป็นแคมเปญที่จัดระเบียบจากกลุ่มหรือพรรคการเมือง รูปแบบที่สองคือ “การปั่นเชิงวัฒนธรรมและบันเทิง” ซึ่งเกี่ยวข้องกับประเด็นเกี่ยวกับดารา นักแสดง ซีรีส์ …
